maandag 14 juni 1999

Oplossingen

Wanneer u voldoende inzicht heeft in de oorzaken van uw probleem kunt u oplossingsrichtingen formuleren. Bij meerdere oplossingen of pakketten van oplossingen, vergelijkt u die onderling op hun mogelijke effecten, neveneffecten, kosten et cetera. Uiteraard is het kader voor die afweging al tijdens de fase van doelformulering vastgelegd.
Oplossingen moeten logisch aansluiten op de probleemstelling en de geformuleerde doelen. In de doelformulering heeft u namelijk aangegeven welke problemen u wel en niet relevant vindt.

Oplossingen en politiek
Politiek blijkt die afbakening wel eens lastig te handhaven. Oplossingen worden vaak breder gewaardeerd dan sec hun bijdrage aan de geformuleerde doelen. In die gevallen is sprake van een aanvullend en impliciet afwegingskader. Accepteer die invloed van de politiek. Een maatregelenpakket is vrijwel altijd voor een deel het resultaat van bestuurlijke of politieke onderhandeling.
Probeer echter niet om die oplossingen te verantwoorden door de doelstelling te wijzigen of oneigenlijke argumenten te gebruiken (bijvoorbeeld door kwaliteiten aan de oplossing toe te dichten die er niet zijn). Hou de analyse zuiver en geef duidelijk aan welke oplossingen wel en niet scoren op de doelen c.q. het formele afwegingskader.
Ervaringsregels:
  • Voorkom overlap in de formulering van uw oplossingsrichtingen. 
  • Maak een overzichtelijke afweging van de doelen mogelijk. 
  • Geef voor alle oplossingsrichtingen een compleet overzicht van voor- en nadelen. 
  • Procesmanagement: Hierbij kan gebruik gemaakt worden van de causale effectenanalyse.
  • Leg uw zoektocht naar de kansrijke oplossingsrichtingen vast. 
  • Geef aan welke oplossingen zijn bedacht en leg vast waarom een aantal daarvan is afgevallen. 
  • Zorg dat uw oplossingsrichtingen zijn gerelateerd aan de probleemstelling en de doelen.

Procesmanagement
  • Weeg af welke actoren er over de oplossingsrichtingen mogen meedenken, en op welke manier (ideeënbus, prijsvraag, expertteam). 
  • Stel ook van te voren vast op welke manieren oplossingen afgewogen worden (criteria, gewogen criteria, wie gaat er beslissen?) 
  • Maak inzichtelijk per betrokken actor en voor elk van de oplossingsrichtingen waar voor de betreffende actor de kosten en baten vallen. Hierbij kan gebruik gemaakt worden van de Actoren-kostenbaten-analyse
  • Maak voor elk van de oplossingsrichtingen inzichtelijk in welke mate de probleemeigenaar bij realisatie van de oplossing afhankelijk is van andere actoren dan wel van autonome ontwikkelingen (met de Afhankelijkheids-realisatietoets
  • Borg bij het ontwikkelen van oplossingsrichtingen dat er voldoende winst te behalen is voor actoren, en dat nagedacht wordt over compensatie van verliezers. 
  • Bied vooruitzicht op winst en respect voor verliezersGeef helder inzicht in de financiële aspecten.

Maatregelen
De selectie van meest kansrijke oplossingsrichtingen werkt u uit in een maatregelenpakket. Zorg dat u inzicht krijgt in de beschikbare middelen (geld, kennis, menskracht), de uitvoeringsactiviteiten en de planning. Maak ook afspraken over de verdeling van kosten en het projectleiderschap. Kortom: in deze fase moet de brug worden geslagen naar uitvoering.
Dit betekent ook dat u de uitvoerende diensten of partijen moet committeren aan die uitvoering. Opvallend is dat in beleidsplannen vaak niet duidelijk wordt of en hoe dit is geregeld.
Uitwerkingseisen
Aan de beschrijving en uitwerking van maatregelen kunnen een aantal eisen worden gesteld:
  • Globale beschrijving van de maatregelen (wat, waar, wanneer en hoe).
  • Beschrijving van de context (met welke doelen en beleidsdossiers hangt de maatregel samen).
  • Beschrijving van de beoogde effecten (bijvoorbeeld met Wikken en Wegen).
  • Inzicht in de monitoring van prestaties en effecten (indicator, meetperiode, verantwoordelijke).
  • Beschrijving van de samenhang met andere maatregelen in het pakket.
  • Overzicht van de uitvoeringsafspraken (wie is verantwoordelijk voor de uitvoering en binnen welke termijn).
  • Financiering (wat zijn de realisatie- en beheerkosten en is er financiële dekking).

Relatie doelen en oplossingsrichtingen
"Je moet altijd helder zijn in je doelen (toetsbaar). Belangrijk is om een afwegingskader te bieden, maar het tevens niet erg te vinden als niet alle maatregelen uit het maatregelenpakket uiteindelijk scoren op de doelen (politieke afwegingen). Niet alle oplossingen passen altijd 100% bij de gestelde doelen."
Marcel Meeuwissen, gemeente Enschede

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen