zaterdag 7 april 2001

Veiligheid

Zorg dat het proces voor partijen veilig en aantrekkelijk is door afspraken te maken over het beschermen van kernbelangen en winst in het vooruitzicht te stellen.


1. Borg ieders belangen in procesafspraken

Een zorg voor partijen kan zijn dat zij in het proces te veel van hun belangen moeten inleveren. Partijen dienen daarom bij aanvang van het proces procesafspraken te maken, die ervoor zorgen dat hun kernbelangen gedurende het proces niet bedreigd zullen worden. Denk aan een milieubeweging die meedoet aan een beleidsproces en van andere partijen te horen krijgt dat ze geacht wordt geen opvattingen te uiten in de media. Dat raakt het wezen van de milieubeweging en is voor hen onacceptabel. Een dergelijk kernbelang dient bij aanvang van een proces door middel van procesafspraken beschermd te worden.
2. Bied partijen vooruitzicht op winst

Een proces is voor partijen pas aantrekkelijk als zij het vooruitzicht hebben dat hun belangen gerealiseerd (kunnen) worden: vooruitzicht op winst.
In projecten bestaat veelal de neiging om het probleem scherp te formuleren en goed af te bakenen. De gedachte hierachter is dat een onduidelijke definiëring en afbakening leidt tot misverstanden en inefficiëntie. Echter, in complexe projecten biedt juist het breed formuleren van het probleem kansen om voor alle partijen winst in het vooruitzicht te kunnen stellen. Hoe breder het probleem en hoe meer punten op (besluitvormings)agenda, hoe groter de kans dat partijen vooruitzicht op winst zien.
Zo kan het verstandig zijn om op enig moment twee (of meer) projecten aan elkaar te koppelen en zo meer uitzicht op een win-win-situatie te creëren voor de betrokken partijen. Een goed voorbeeld hiervan is de aanleg van de Tweede Maasvlakte, waarbij de uitbreiding van de haven in zee is gekoppeld aan de aanleg van natuurgebieden. Voor zowel de haven als voor milieuorganisaties ontstond zo een win-win-situatie.
3. Geef partijen de mogelijkheid om het proces te verlaten

Naast het borgen van kernbelangen van partijen in procesafspraken, is het bieden van exit-opties een andere mogelijkheid om de ‘veiligheid’ van het proces te borgen. Bied partijen de mogelijkheid om het proces op een later moment weer te verlaten. Exit-opties kunnen aan het begin van het proces in procesafspraken worden vastgelegd. Zo kunnen partijen die twijfelen of ze willen participeren aan het proces over de streep worden getrokken en kan worden voorkomen dat partijen gaandeweg in het proces bewust de besluitvorming frustreren omdat de verwachte uitkomst hen niet aanstaat.
In het opnemen van exit-opties schuilt wel een gevaar: partijen kunnen vrijblijvend participeren omdat ze weten dat ze toch op elk moment het proces kunnen verlaten. De ervaring leert echter dat in een goed gemanaged proces voor elke partij wel iets te halen valt en na verloop van tijd de belangen te groot zijn om het proces ongeschonden te verlaten.

Maak eventueel gebruik van het volgende instrumenten:
“De kern van kwaliteit van beleid is draagvlak én resultaat (datgene wat helpt). Omdat het meest ‘optimale’ resultaat in de ogen van de beleidsmaker niet altijd op het meeste draagvlak kan rekenen is dit vaak een compromis."
Fokko Kuik, diVV gemeente Amsterdam











Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen